ความปลอดภัยในการเดินป่า

การเดินป่ามีความเสี่ยง แต่เราลดความเสี่ยงได้ด้วยความรู้และการเตรียมพร้อม คู่มือนี้รวบรวมวิธีปฐมพยาบาล การเอาตัวรอด และเบอร์ฉุกเฉินเพื่อให้คุณกลับบ้านอย่างปลอดภัย

1. เช็คความปลอดภัยก่อนออกเดิน

สิ่งที่ต้องทำก่อนเริ่มทริป

  • แจ้งแผนการเดินทางบอกเจ้าหน้าที่อุทยานและคนทางบ้าน ว่าจะไปไหน กลับเมื่อไหร่
  • เช็คพยากรณ์อากาศหากมีพายุหรือฝนตกหนัก เสี่ยงน้ำป่าไหลหลาก ควรเลื่อนทริป
  • เตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมโดยเฉพาะยาประจำตัว ไฟฉาย และนกหวีด
  • ประเมินร่างกายหากป่วยหรือบาดเจ็บ อย่าฝืนเด็ดขาด

คำเตือนสำคัญ

หากอุทยานประกาศปิดเส้นทาง หรือเจ้าหน้าที่เตือนเรื่องช้างป่า/น้ำป่า ห้ามฝืนเข้าพื้นที่เด็ดขาด ความปลอดภัยต้องมาก่อนเสมอ

2. หลักการเดินบนเส้นทาง

ห้ามเดินคนเดียว

ควรมีเพื่อนร่วมทางอย่างน้อย 1 คน หรือไปกับไกด์

หัว-กลาง-ท้าย

จัดขบวนให้คนเดินช้าอยู่ตรงกลาง ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ไม่วิ่งลงเขา

เสี่ยงข้อเท้าพลิกและเข่าพัง ให้เดินย่อเข่าลงช้าๆ

มองทางเสมอ

อย่ามัวแต่คุยหรือเล่นมือถือ ระวังรากไม้และหินลอย

3. การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

☀️ ฮีทสโตรก (Heat Stroke)

อาการ: ตัวร้อนจัด หน้าแดง เหงื่อไม่ออก สับสน หมดสติ

🚑 การปฐมพยาบาล: พาเข้าที่ร่ม เช็ดตัวด้วยน้ำเย็นทันที ให้ดื่มน้ำ (ถ้ารู้สึกตัว) รีบนำส่งแพทย์

🦵 ตะคริว (Cramps)

อาการ: กล้ามเนื้อหดเกร็ง ปวดร้าว (มักเกิดที่น่อง/ต้นขา)

🚑 การปฐมพยาบาล: ยืดเหยียดกล้ามเนื้อส่วนนั้นช้าๆ ดื่มน้ำผสมเกลือแร่ พักจนกว่าจะหายดี

🦶 ข้อเท้าพลิก (Sprain)

อาการ: ปวด บวม ลงน้ำหนักไม่ได้

🚑 การปฐมพยาบาล: พักเท้า (Rest) ประคบเย็น (Ice) พันผ้ายืด (Compression) ยกเท้าสูง (Elevation) - หลัก R.I.C.E.

4. ถ้าหลงป่าทำอย่างไร? (หลัก S.T.O.P.)

S

Sit / Stop

หยุดเดินทันที นั่งลง สงบสติอารมณ์ อย่าเดินสะเปะสะปะจะยิ่งหลงไกล

T

Think

คิดทบทวนว่ามาจากทางไหน จุดสุดท้ายที่จำได้คือที่ไหน ดูแผนที่

O

Observe

สังเกตรอบตัว หาแหล่งน้ำ รอยเท้า หรือจุดสังเกตเพื่อระบุตำแหน่ง

P

Plan

วางแผนว่าจะรอการช่วยเหลือ (ถ้าแจ้งคนไว้) หรือเดินย้อนกลับทางเดิมอย่างระวัง

โทรฉุกเฉิน (Emergency)

เจ็บป่วยฉุกเฉิน

1669

เหตุด่วนเหตุร้าย

191

กรมอุทยานฯ

1362

*ควรบันทึกเบอร์เหล่านี้ไว้ในโทรศัพท์ก่อนเข้าป่า